سردرد در ناحیه بالای سر و چشمها یکی از مشکلات رایج در بسیاری از افراد است و در بیشتر اوقات باعث ناراحتی شدید و اختلال در فعالیتهای روزمره میشود. بسیاری از افراد وقتی درد بالای چشم یا سر را تجربه میکنند، دقیق نمیدانند علت آن چیست و آیا باید نگران باشند یا نه؟ در این مطلب، به طور کامل بررسی میکنیم که علت سردرد بالای سر و چشم چیست، چه عواملی باعث ایجاد آن میشوند، چه نشانههایی نیاز به بررسی فوری دارند و چگونه میتوان با تغییر سبک زندگی و مراقبتهای ساده، از بروز این سردردها پیشگیری کرد.
۸ علت سردرد بالای سر و چشم
دردی که در ناحیه بالای چشم یا بالای سر احساس میکنید، میتواند حالتها و شدتهای مختلفی داشته باشد. برخی افراد فشار و سنگینی، بعضی دیگر درد ضرباندار و تپشدار و گروهی احساس تیر کشیدن یا سوزش را تجربه میکنند.
این نوع سردردها اغلب با خستگی چشم، تنش عضلانی گردن و شانهها، استرس یا حتی مشکلات بینایی همراه هستند. شناخت نشانهها و الگوی درد کمک میکند تا علت سردرد بالای سر و چشم به درستی شناسایی شود و درمان مناسب انجام گیرد.
1- سردرد تنشی؛ رایجترین علت درد سر بالای چشم
سردرد تنشی یا Tension Headache شایعترین نوع سردرد است که اغلب باعث احساس فشار و سنگینی در پیشانی، شقیقهها و بالای چشمها میشود. دلایل ایجاد سردرد تنشی شامل موارد زیر است:
- استرس و فشار روانی: فشار ذهنی و نگرانیهای روزانه باعث تنش عضلانی و افزایش درد میشود.
- وضعیت نامناسب بدن: کار طولانی با کامپیوتر، موبایل یا مطالعه بدون استراحت، عضلات گردن و شانهها را تحت فشار قرار میدهد.
- خستگی چشم: تمرکز طولانی روی صفحه نمایش یا نور کم، باعث فشار روی چشمها و پیشانی میشود.
علائم معمول سردرد تنشی شامل درد خفیف تا متوسط، احساس سفتی یا فشار در پیشانی و پشت چشمها است و معمولاً با استراحت، ماساژ و تغییر سبک زندگی بهبود مییابد.
2- میگرن؛ درد ضرباندار در بالای سر و چشم
میگرن نوع دیگری از سردرد بالای چشم و سر است که معمولاً تپشدار، ضرباندار و شدید حس میشود. این سردرد ممکن است با علائم زیر همراه باشد:
- حساسیت به نور و صدا
- حالت تهوع یا استفراغ
- مشاهده نورهای چشمکزن یا لکههای نوری
میگرن، معمولاً یک سمت سر را درگیر میکند و میتواند چند ساعت تا چند روز طول بکشد.
3- سردرد خوشهای؛ درد شدید اطراف
سردرد خوشهای (Cluster Headache) نوعی سردرد شدید و دردناک است که غالباً در یک طرف سر و بالای چشم یا پشت چشمها ایجاد میشود. ویژگیهای این سردرد عبارتند از:
- درد بسیار تیز و ناگهانی
- اشکریزش و قرمزی چشم
- تکرار دورهای در ساعات مشخص روز
این نوع سردرد نادرتر از میگرن و سردرد تنشی است، اما شدت بسیار بالایی دارد و نیازمند پیگیری پزشکی دقیق میباشد.
4- سینوزیت و فشار سینوسها؛ سردرد بالای چشم همراه با فشار صورت
التهاب یا عفونت سینوسها، به ویژه سینوسهای پیشانی، میتواند باعث ایجاد درد در ناحیه بالای چشم و پیشانی شود. مهمترین علائم همراه این درد شامل موارد زیر است:
- گرفتگی بینی
- ترشح سبز یا زرد
- تب خفیف و فشار در صورت
این نوع سردرد اغلب با خم شدن یا فشار روی صورت شدیدتر میشود و روش درمانی آن معمولاً شامل داروهای ضدالتهاب، آنتیبیوتیک یا روشهای کاهش فشار سینوس است.
5- خستگی چشم و فشار بینایی
استفاده طولانی از صفحهنمایش، مطالعه بدون استراحت یا مشکلات بینایی، میتوانند باعث فشار چشم و سردرد بالای چشم شودند. این نوع سردرد اغلب با علائم زیر همراه است:
- خستگی چشم
- تاری دید یا دو بینی
- احساس سوزش یا خشکی چشم
استراحت منظم چشمها و بررسی بینایی توسط پزشک متخصص، نقش مهمی در کاهش این سردردها دارد.
6- کمآبی بدن و تغییرات مصرف کافئین
کمآبی بدن و کاهش ناگهانی مصرف کافئین از دیگر عواملی است که میتواند باعث سردرد در پیشانی و بالای چشمها شود. علائم شایع عبارتند از:
- درد مبهم در پشت چشم و پیشانی
- خستگی عمومی
- تحریکپذیری
مصرف کافی آب و مدیریت مصرف کافئین میتواند از بروز این سردردها جلوگیری کند.
7- مشکلات بینایی و بیماریهای چشمی
مشکلات بینایی مانند نزدیکبینی، دوربینی یا آستیگماتیسم و همچنین خشکی چشم میتواند باعث فشار روی چشمها و درد بالای سر شود. علائم مرتبط شامل موارد زیر میشود:
- نیاز به مالش مکرر چشم
- خستگی سریع هنگام مطالعه یا کار با صفحه
- تاری دید متناوب
معاینه منظم چشمها و اصلاح نمره عینک یا لنزهای تماسی، از مهمترین راهکارهاست.
اگر شما نیز درگیر این نوع سردرها هستید همین حالا برای دریافت مشاوره و معاینات چشم در دپارتمان چشمپزشکی بیمارستان تریتا اقدام کنید.
8- فشار خون بالا و سایر شرایط پزشکی
در برخی موارد، فشار خون بالا یا مشکلات عروقی میتواند یکی از دلایل دلایل سردرد بالای چشم باشد. اگر سردرد همراه با موارد زیر باشد، باید سریعاً به پزشک مراجعه شود:
- تاری دید
- ضعف یا بیحسی در بدن
- سرگیجه یا تهوع شدید
نشانههای هشداردهندهی سردرد بالای سر و چشم که نیاز به بررسی فوری دارند
برخی سردردها ممکن است نشانه مشکلات جدیتر باشند و نیاز به ارزیابی پزشکی فوری دارند. در صورت داشتن سردرد بالای چشمها همراه با علائمی از جمله موارد زیر، نباید منتظر بمانید و بررسی پزشکی فوری ضروری است:
- شروع ناگهانی و شدید سردرد
- ضعف یا بیحسی در صورت یا بدن
- تاری یا کاهش شدید بینایی
- تب بالا یا سفتی گردن
این مطلب را نیز بخوانید:
درمان سردرد بالای سر و چشم چیست
وقتی سردرد بالای سر و چشمها شروع میشود، چند اقدام ساده و قابل انجام در خانه میتواند به کاهش سریع درد کمک کند و فشار ناشی از تنش، خستگی چشم یا میگرن را تسکین دهد. این روشها برای مواقعی که نمیخواهید بلافاصله از مسکن استفاده کنید یا تا رسیدن به پزشک نیاز به تسکین سریع درد دارید بسیار مفیدند.
1- کمپرس سرد روی پیشانی و چشمها
یکی از سریعترین روشها برای کاهش فوری درد سر بالای چشم، استفاده از کمپرس سرد یا حوله خنک روی پیشانی و ناحیه چشمها است. سرما باعث انقباض رگهای خونی و کاهش التهاب میشود و میتواند به خصوص در سردردهای میگرنی یا تنشی اثر تسکیندهنده داشته باشد.
2- ماساژ آرام ناحیه شقیقهها و گردن
ماساژ ملایم در نواحی زیر میتواند به کاهش تنش عضلانی و تسکین سریع درد کمک کند. برای این کار لازم است ابتدا مناطق شقیقه و پیشانی را با نوک انگشتان بهصورت دایرهای و پشت گردن و شانهها را با فشار ملایم با حرکت به پایین ماساژ دهید. این روش باعث بهبود جریان خون و کاهش فشار در نواحی احساس درد میشود.
3- نوشیدن آب کافی
کمآبی بدن یکی از محرکهای شایع سردرد است. نوشیدن چند لیوان آب، به تدریج میتواند به کاهش شدت و طول مدت درد بالای چشم و سر کمک کند.
4- دوری از صفحهنمایش و استراحت در محیط آرام
نور شدید و تمرکز طولانی روی صفحهنمایش میتواند فشار چشمها و سردرد را تشدید کند. راهکارهای سریع عبارتند از:
- استراحت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دور از صفحههای روشن
- کاهش نور محیط یا استفاده از چشمبند
این اقدامات به کاهش تحریکات بصری و تسکین درد کمک میکنند.
5- تنفس عمیق و تمرین آرامسازی
تنفس عمیق و آرام به کاهش تنش عصبی و عضلانی کمک میکند. ابتدا یک مکان آرام پیدا کنید و بنشینید یا دراز بکشید. سپس نفس عمیق از بینی بکشید و تا ۴ شماره نگه دارید و پس از آن نفس را از دهان به آرامی خارج کنید. این تمرین ساده میتواند سیستم عصبی را آرام کند و درد را کاهش دهد.
6- استراحت چشم و تکنیک ۲۰‑۲۰‑۲۰
برای کاهش فشار چشمها، از قانون ۲۰‑۲۰‑۲۰ پیروی کنید:
- هر ۲۰ دقیقه کار با صفحهنمایش
- نگاه کردن به چیزی در فاصله ۲۰ فوت (حدود ۶ متر)
- به مدت ۲۰ ثانیه
این روش به چشمها استراحت میدهد و از تشدید سردرد جلوگیری میکند
چگونه از سردرد بالای چشم پیشگیری کنیم؟
چند راهکار ساده و علمی برای کاهش احتمال بروز سردرد بالای سر و چشم وجود دارد که رعایت این نکات ساده میتواند فشار روی چشمها را کاهش داده و از بروز دردهای مزمن جلوگیری کند:
- استراحت منظم چشمها هنگام کار با کامپیوتر و موبایل
- کنترل استرس و تمرینهای آرامسازی
- خواب کافی و منظم
- هیدراته ماندن بدن با مصرف آب کافی
- اصلاح وضعیت بدن هنگام نشستن یا کار
- معاینه منظم چشمها و استفاده از عینک مناسب در صورت نیاز
برای دریافت راهنمایی تخصصی و بررسی دقیق علت سردرد بالای سر و چشم و معاینات چشم، میتوانید همین امروز از متخصصان کلینیک چشمپزشکی تریتا کمک گرفته و با انجام معاینات حرفهای، سلامت بینایی و چشمهای خود را تضمین کنید.
جمعبندی
سردرد بالای سر و چشم میتواند ناشی از عوامل متنوعی ار جمله سردرد تنشی، میگرن، سردرد خوشهای، سینوزیت، مشکلات بینایی و فشار خون بالا باشد. این نوع سردردها گاهی با خستگی چشم، استرس یا فشار روانی تشدید میشوند و در بسیاری از موارد با رعایت سبک زندگی سالم، خواب کافی، کاهش استرس و مراقبت از چشمها قابل کنترل هستند. با این حال، اگر سردرد بالای سر و چشم شدید، ناگهانی، مداوم یا همراه با علائم هشداردهنده مانند تاری دید، ضعف عضلانی، سرگیجه شدید یا تغییر ناگهانی در بینایی باشد، مراجعه فوری به پزشک متخصص ضروری است. بررسی دقیق علت سردرد بالای سر و چشم میتواند از بروز مشکلات جدیتر پیشگیری کند و درمان مناسب را تسریع نماید
سوالات متداول درباره علت سردرد بالای سر و چشم
سردرد بالای چشم ممکن است ناشی از تنش عضلانی، میگرن، سینوزیت یا مشکلات بینایی باشد و شناخت الگوی درد به تشخیص علت کمک میکند.
دلایل شایع این نوع سردرد شامل فشار و تنش عضلانی، خستگی چشم، مشکلات بینایی، سینوزیت، میگرن، سردرد خوشهای و گاهی فشار خون بالا است.
الگوی درد، شدت، مدت زمان و علائم همراه مثل تهوع، تاری دید یا حساسیت به نور میتواند به تشخیص نوع سردرد و علت آن کمک کند.
کمپرس سرد، ماساژ شقیقه و گردن، نوشیدن آب، استراحت دور از صفحهنمایش، تمرین تنفس عمیق و تکنیک ۲۰‑۲۰‑۲۰ برای استراحت چشمها از راهکارهای فوری و موثر هستند.
اگر درد ناگهانی، شدید یا مداوم باشد یا با تاری دید، ضعف عضلانی، سرگیجه یا تهوع شدید همراه شود، باید سریعاً به پزشک متخصص مراجعه کنید.
استراحت منظم چشمها، کنترل استرس، خواب کافی و منظم، هیدراته ماندن بدن، اصلاح وضعیت بدن و معاینه منظم چشمها از مهمترین راهکارهای پیشگیری هستند.
بله، نزدیکبینی، دوربینی، آستیگماتیسم و خشکی چشم میتوانند فشار روی چشمها ایجاد کرده و باعث سردرد بالای چشم و سر شوند.
بیشتر موارد سردرد تنشی با استراحت، ماساژ، اصلاح وضعیت بدن و مراقبت از چشمها قابل کنترل هستند، اما در صورت شدت یا تداوم درد، مراجعه به پزشک توصیه میشود.
منابع: webmd – mayoclinic – medicalnewstoday – ada
