چشمهای نوزاد از اولین چیزهایی هستند که والدین عاشقش میشوند؛ کوچک، درخشان و پر از حس زندگی. اما گاهی وقتی صبح از خواب بیدار میشوید، میبینید روی چشم نوزاد ترشح زرد رنگی جمع شده و پلکها به هم چسبیدهاند. ترشح زرد رنگ چشم نوزاد طبیعی است و در بیشتر موارد خطرناک نیست، اما بهتر است دلیلش را بدانید تا با خیال راحت از فرزندتان مراقبت کنید. در این مطلب، با استناد به منابع پزشکی معتبر بینالمللی، توضیح میدهیم چرا چشم نوزاد ممکن است ترشح زرد رنگ داشته باشد، چه زمانی باید نگران شوید و چگونه میتوانید به بهبود آن کمک کنید.
ترشح زرد رنگ چشم نوزاد چیست؟
ترشح زرد رنگ چشم نوزاد معمولاً بهدلیل جمع شدن مخاط، سلولهای مرده و باکتریها در گوشه چشم ایجاد میشود. در بسیاری از نوزادان، این اتفاق به خاطر بسته بودن یا تنگی مجرای اشکی است و نیاز به نگرانی ندارد. اما در بعضی موارد، ممکن است نشانهی عفونت باشد که باید با دقت بررسی شود.
در منابعی مثل HSE Ireland آمده است که تقریباً از هر پنج نوزاد، یک نوزاد، درجاتی از ترشح یا چسبندگی چشم را تجربه میکند. بیشتر این موارد با مراقبت ساده در خانه برطرف میشود
علتهای ترشح زرد رنگ چشم نوزاد
دلایل مختلفی برای ترشح مواد زرد ویا سبز رنگ از چشم نوزاد وجود دارد که درا دامه مهمترین آنها را بررسی میکنیم.
۱. انسداد مجرای اشکی
این شایعترین علت ترشح زرد چشم در نوزادان است. مجرای اشکی، مایعی را از چشم به بینی هدایت میکند تا سطح چشم همیشه مرطوب بماند. اگر این مجرا بسته یا تنگ باشد، اشک نمیتواند تخلیه شود و در گوشه چشم باقی میماند. باقی ماندن اشک باعث رشد باکتریها و ایجاد ترشحات زرد یا سفید میشود.
نشانههای انسداد مجرای اشکی معمولاً شامل موارد زیر است:
- چشم watery و همیشه مرطوب
- ترشح زرد یا سفید بهویژه بعد از خواب
- چسبندگی پلکها در صبح
این حالت معمولاً خطرناک نیست و با ماساژ ملایم مجرای اشکی و رعایت بهداشت برطرف میشود.
۲. عفونت چشم نوزاد (نوزادی یا باکتریایی)
به گفتهی WebMD و MSD Manuals، گاهی ترشح زرد رنگ چشم به دلیل عفونت ایجاد میشود. این نوع عفونت ممکن است باکتریایی یا ویروسی باشد.
- عفونت باکتریایی: ترشح غلیظتر و چرکیتر است، چشم قرمز و متورم میشود.
- عفونت ویروسی: ترشحات معمولاً شفافتر هستند و با علائم سرماخوردگی همراه میشوند.
در نوزادان تازهمتولدشده، عفونتهایی مثل کلامیدیا یا گونورهآ ممکن است در زمان تولد از مادر منتقل شوند. این نوع عفونتها نیاز به درمان سریع پزشکی دارند تا به چشم آسیب نزنند.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد غفونت چشم نوزارادان میتوانید به مطلب زیر مراجعه کنید:
۳. تحریک یا واکنش شیمیایی
برخی نوزادان بعد از تولد با قطرههای پروفیلاکسی (مثل نیترات نقره یا آنتیبیوتیکهای پیشگیرانه) دچار تحریک چشم میشوند. این تحریک ممکن است تا چند روز باعث ترشح زرد رنگ یا قرمزی چشم شود. معمولاً خودبهخود برطرف میشود.
علائم هشداردهنده در زمان ترشح ماده زرد رنگ از چشم نوزاد
در بیشتر موارد، ترشح چشم نوزاد بیخطر است، اما اگر یکی از موارد زیر را مشاهده کردید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید:
- قرمزی واضح یا التهاب در پلکها و سفیدی چشم
- تورم اطراف چشم
- ترشح زیاد و غلیظ که مرتب برمیگردد
- تب، بیقراری یا کماشتهایی نوزاد
- ترشح فقط از یک چشم و عدم بهبود پس از چند روز مراقبت خانگی
این علائم ممکن است نشانهی عفونت باکتریایی باشند که باید سریع درمان شود.
تشخیص توسط پزشک
پزشک معمولاً با معاینهی ساده میتواند تشخیص دهد که علت ترشح زرد چشم نوزاد انسداد مجرای اشکی است یا عفونت. در برخی موارد، نمونهی کوچکی از ترشح برای آزمایش به آزمایشگاه ارسال میشود تا نوع باکتری یا ویروس مشخص شود.
اگر انسداد مجرای اشکی تشخیص داده شود، پزشک ممکن است ماساژ خاصی را آموزش دهد یا در موارد نادر، شستوشو یا باز کردن مجرا را توصیه کند.
پزشکان متخصص بیمارستان تخصصی چشم تریتا میتوانند این موارد را در سریعترین زمان انجام دهند تا از سلامت چشم نوزاد خود مطمئن شوید.
درمان ترشحات زرد رنگ چشم در نوزادان
درمان تشرح ماده زرد رنگ شامل دو اقدام مهم است. یک مراقبت های خانگی، دومین کار هم مراجعه به پزشک.
مراقبتهای خانگی
درمان خانگی معمولاً اولین و مؤثرترین قدم است، بهویژه اگر علت، انسداد مجرای اشکی باشد.
پاک کردن ترشحات:
با گاز استریل تمیز و آب ولرم جوشیدهشده (خنکشده)، گوشهی چشم نوزاد را بهآرامی پاک کنید.
برای هر چشم از گاز جداگانه استفاده کنید تا آلودگی منتقل نشود.
ماساژ مجرای اشکی:
انگشت تمیز خود را در گوشهی داخلی چشم نوزاد (نزدیک بینی) قرار دهید و بهآرامی به سمت پایین فشار دهید.
این کار را چند بار در روز تکرار کنید تا مجرا باز شود و ترشحات کمتر شود.
رعایت بهداشت:
دستها را قبل و بعد از تماس با چشم نوزاد بشویید.
از دستمالهای معطر، پدهای آرایشی یا پارچههای غیر استریل استفاده نکنید.
درمان پزشکی
اگر پزشک تشخیص دهد که عفونت وجود دارد، ممکن است قطره یا پماد آنتیبیوتیک تجویز کند. داروهایی مانند اریترومایسین یا توبرامایسین از داروهای رایج برای درمان عفونت چشم نوزاد هستند. در موارد شدیدتر، ممکن است داروی خوراکی هم لازم باشد.
هرگز بدون تجویز پزشک از دارو استفاده نکنید، چون چشم نوزاد بسیار حساس است و مصرف اشتباه دارو میتواند باعث تحریک بیشتر شود.
پیشگیری از ترشح زرد رنگ چشم نوزاد
پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. با رعایت چند نکته ساده میتوانید احتمال بروز این مشکل را کاهش دهید:
- شستن دستها قبل از لمس چشم نوزاد
- استفاده از پارچههای تمیز برای پاککردن صورت
- تمیز کردن چشمها با آب ولرم در صورت مشاهدهی ترشح جزئی
- بررسی سلامت مادر در دوران بارداری برای پیشگیری از عفونتهای قابل انتقال
چه زمانی ترشح چشم نوزاد نگرانکننده است؟
اگر ترشح در چند روز اول زندگی زیاد شود، رنگ آن زرد تیره یا سبز شود، یا همراه تب و قرمزی چشم باشد، بهتر است فوراً به پزشک مراجعه کنید.
در غیر این صورت، در بیشتر نوزادان ترشحات ظرف چند هفته بهتدریج کاهش پیدا میکند و با باز شدن مجرای اشکی، چشمها کاملاً تمیز میشوند.
این مطلب را نیز بخوانید:
جمعبندی
ترشح زرد رنگ چشم نوزاد معمولاً نشانهای از انسداد مجرای اشکی است و در اغلب موارد بیخطر است. با رعایت بهداشت و ماساژ ساده میتوانید به بهبود کمک کنید. با این حال، اگر قرمزی، ورم یا تب مشاهده کردید، مراجعه به پزشک ضروری است. درمان سریع و درست باعث میشود چشم نوزاد شما بدون هیچ مشکلی به حالت طبیعی برگردد.
سوالات متداول در مورد ترشح زرد چشم نوزاد
در بیشتر موارد بله، اما اگر زیاد و مکرر باشد یا با قرمزی همراه شود، باید پزشک معاینه کند.
اگر علت آن عفونت باشد، بله؛ به همین دلیل باید مراقب باشید دستها همیشه تمیز باشند و حولهی نوزاد جدا باشد.
اگر ترشح کم باشد، با شستوشو و ماساژ معمولاً برطرف میشود. در غیر این صورت باید پزشک درمان دارویی تجویز کند.
